• Uchwała ZG PTWK dotycząca ustawy 0%VAT na książki

  • Polskie Towarzystwo Wydawców Książek postuluje o utrzymanie zerowej stawki podatku VAT na książki od 2008 roku.

    Uchwała Zarządu Głównego PTWK

    z 26 marca 2007 r. w dotycząca ustawy

    o stawce O % VAT na książki i czasopisma specjalistyczne


    W trakcie procesu akcesyjnego Polska uzyskała zgodę na stosowanie zerowej stawki VAT na książki i czasopisma specjalistyczne. Czas obowiązywania tej stawki upływa
    z końcem 2007 roku.


    Argumentacja za zachowaniem zerowej stawki opierała się głównie na następujących uzasadnieniach :


    1. brak jednolitych zasad stosowania stawek VAT w państwach członkowskich
      UE ( 15 ) i w państwach wstępujących (10 ),

    2. oczywisty wzrost ceny detalicznej książek i czasopism specjalistycznych po wprowadzeniu VAT, co stworzy finansowe bariery dostępu dla czytelnika
      i obniży poziom czytelnictwa. Jednocześnie wskazywano na brak
      uwarunkowań systemowych wspierających rozwój i poziom czytelnictwa
      np.:

    • specjalny system zaopatrywania bibliotek w nowości (środki i sposób zakupu).

    • powstrzymanie tendencji spadku ilości punktów bibliotecznych,

    • komputeryzacja sieci bibliotek publicznych,

    • stabilne zasady wspierania czasopism specjalistycznych,

    • brak ogólnopolskiego pisma społeczno-kulturalnego,

    • zapewnienie systemu promocji czytelnictwa.



    Ad.1 Obecnie nadal obowiązuje różnorodna stawka VAT zarówno wśród grupy „starych”
    jak i „nowych” członków Unii. I tak dla przykładu:


    • zerowa stawka VAT obowiązuje nadal w Wielkiej Brytanii i Irlandii,

    • zerowa stawka VAT obowiązuje także na Litwie ( w stosunku do książek
      dla dzieci i podręczników ) oraz na Węgrzech i w Estonii (w stosunku
      do podręczników),

    • 3% stawka obowiązuje w Luksemburgu,

    • 4% stawka obowiązuje w Grecji i Hiszpanii.



    Ad. 2 Nadał nie ma systemowych rozwiązań ochronnych dla czytelnictwa i bibliotek.


    Różnorodność stosowania stawek VAT w krajach Unii Europejskiej wynika
    z zapisów art. 110 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. W sprawie
    wspólnego systemu podatku od wartości dodanej stanowiących, że:

    „ państwa członkowskie, które w dniu l stycznia 1991 r. przyznawały zwolnienia z prawem do odliczenia VAT zapłaconego na poprzednim etapie lub stosowały stawki obniżone, niższe niż minimalna stawka określona w art. 99, mogą utrzymać te zwolnienia lub takie stawki obniżone. Zwolnienia i stawki obniżone, o których mowa muszą być zgodne
    z prawodawstwem wspólnotowym i muszą zostać przyjęte ze względu na jasno określony interes społeczny i dla korzyści konsumentów końcowych”     , co podkreśla nieuzasadnioną nierówność traktowania „starych” i „nowych” państw członkowskich UE w świetle zapisów artykułu 99 tej Dyrektywy, stanowiących, że „stawki obniżone określane są jako procent podstawy opodatkowania, który nie może być niższy niż 5%”.

    Za utrzymaniem w Polsce bezterminowo zerowej stawki VAT na książki
    i czasopisma specjalistyczne przemawia jasno określony interes społeczny i korzyść
    dla tzw. konsumentów końcowych: zbyt wysoka cena książek w stosunku do zarobków,
    a także wynikająca celów Strategii Lizbońskiej potrzeba nadrobienia wieloletnich zaniedbań edukacyjnych i likwidacja dystansu cywilizacyjnego. Z badań przeprowadzonych w Szwecji wynika, że podwyższenie stawki VAT o określony procent powoduje spadek zakupów książek
    o ten sam procent, podczas gdy jej obniżenie powoduje proporcjonalny wzrost zakupów.


    Tak więc podwyższenie stawki VAT z jednej strony wpłynie na obniżenie poziomu czytelnictwa utrudniając zakupy indywidualne i zaopatrywanie bibliotek ale także grozi upadkiem niewielkich wydawnictw i redakcji skupionych na wydawaniu publikacji o wysokim poziomie artystycznym, naukowym i edytorskim. Są one nie tylko nośnikiem wartości kulturowych wysokiej jakości, lecz także miejscami pracy osób reprezentujących znakomite kwalifikacje zawodowe. Potencjał tych osób nie jest możliwy do wykorzystania w wydawnictwach dużych, często nastawionych na produkcję komercyjną. Czasopisma zwane specjalistycznymi są przeznaczone dla wąskiego kręgu odbiorców, z trudem utrzymują się z niewielkich wpływów ze sprzedaży lub dotacji państwowych, samorządowych czy prywatnych. Ich rola dla społeczności lokalnych, środowisk artystycznych, kulturalnych lub naukowych jest nie do przecenienia ze względu na różnorakie wartości przez nie reprezentowane. Upadek tego typu periodyków jest sprzeczny z interesem Państwa Polskiego. Podwyższenie stawki podatku VAT stanowi zatem bezpośrednie zagrożenie dla kultury polskiej.


    Przedłużenie – lub uznanie za bezterminową – derogację na stosowanie 0 % stawki podatku VAT na książki i czasopisma specjalistyczne nie koliduje z prawem UE dotyczącym konkurencji, nie stanowi też zagrożenia dla wymiany wewnątrzwspólnotowej ze względu na stosunkowo niewielką znajomość języka polskiego poza obszarem RP.


    W krajach, które przyjęły wyższe stawki podatku VAT i poprzez to ceny książek są tam odpowiednio wyższe, zauważa się negatywne skutki takich regulacji. Książka bowiem jest podstawowym nośnikiem kultury, stymulującym intelektualny rozwój człowieka.


    Opierając się na doświadczeniach innych krajów, można oczekiwać, że wprowadzenie od stycznia 2008 roku 7 % stawki podatku VAT spowoduj sięgające nawet do 10 procent podwyższenie ceny książek, a w konsekwencji dalsze obniżenie poziomu czytelnictwa, a takie negatywne zjawiska miały miejsce w innych krajach.






  • Pliki do pobrania: